BASIN VE HALKLA İLİŞKİLER MÜŞAVİRLİĞİ
CMK UYARINCA SORUŞTURMA SÜRECİNDE CUMHURİYET SAVCISININ YETKİ VE GÖREVLERİ

5271 sayılı CMK’nın “soruşturma” başlıklı ikinci kitabının “soruşturma işlemleri” başlıklı ikinci bölümünde “Cumhuriyet savcısının görev ve yetkileri” başlıklı 160 ve 161. maddelerinde:

 

1) Adli İşlemlere Başlamada Cumhuriyet Savcısının Yetkisi

 

Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar.

 

2) Adli İşlemlerde Delil Toplanmasında Cumhuriyet Savcısının yetkisi

 

Cumhuriyet savcısı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlüdür.

 

3) Adli Kolluk Görevlilerinin Adli Mercilerin Talimatıyla Yerine Getirdikleri İşlemlerin Sonucunu Adli Makamlara Bildirme Mecburiyetleri

 

Cumhuriyet savcısı, adlî kolluk görevlilerine emirleri yazılı; acele hâllerde, sözlü olarak verir. Sözlü emir, en kısa sürede yazılı olarak da bildirilir.

 

Adlî kolluk görevlileri, elkoydukları olayları, yakalanan kişiler ile uygulanan tedbirleri emrinde çalıştıkları Cumhuriyet savcısına derhâl bildirmek ve bu Cumhuriyet savcısının adliyeye ilişkin bütün emirlerini gecikmeksizin yerine getirmekle yükümlüdür.

 

(DOKTRİNDE YUKARIDA BU İKİ MADDE “SORUŞTURMANIN PATRONUNUN CUMHURİYET SAVCISININ OLDUĞU” ŞEKLİNDE İFADE EDİLMEKTEDİR.)

 

4) Sadece Adli Kolluk Üzerinde Değil; Tüm Kamu Görevlileri Üzerindeki Adli Makamların Yetkisi Cumhuriyet savcısı, doğrudan doğruya veya emrindeki adlî kolluk görevlileri aracılığı ile her türlü araştırmayı yapabilir; yukarıdaki maddede yazılı sonuçlara varmak için bütün kamu görevlilerinden her türlü bilgiyi isteyebilir.

 

Diğer kamu görevlileri de, yürütülmekte olan soruşturma kapsamında ihtiyaç duyulan bilgi ve belgeleri, talep eden Cumhuriyet savcısına vakit geçirmeksizin temin etmekle yükümlüdür.

 

5) Başka Adli Makamlarca Yerine Getirilmesi Gereken İşlemlerde Yetki

 

Cumhuriyet savcısı, adlî görevi gereğince nezdinde görev yaptığı mahkemenin yargı çevresi dışında bir işlem yapmak ihtiyacı ortaya çıkınca, bu hususta o yer Cumhuriyet savcısından söz konusu işlemi yapmasını ister.

 

6) Adli Makamlarca Verilen Emir ve Talimatları Yerine Getirmeyen Kolluk Görevlilerinin Durumu

 

Kanun tarafından kendilerine verilen veya kanun dairesinde kendilerinden istenen adliye ile ilgili görev veya işlerde kötüye kullanma veya ihmalleri görülen kamu görevlileri ile Cumhuriyet savcılarının sözlü veya yazılı istem ve emirlerini yapmakta kötüye kullanma veya ihmalleri görülen kolluk âmir ve memurları hakkında Cumhuriyet savcılarınca doğrudan doğruya soruşturma yapılır.